Vragen? bel ons: 010 503 636 5

Studio Akoestiek

Klinkt jouw studio niet helemaal goed? Of is je studio nog helemaal leeg en wil je akoestische elementen toevoegen? Wij helpen je met een akoestiekmeting met verbeterrapportage en het ontwerp van de studio akoestiek.

Akoestiek (volgens Wikipedia)

Akoestiek is de wetenschap die zich bezighoudt met geluid. Geluid bestaat uit trillingen die zich voortplanten door een medium. De akoestiek in een ruimte is afhankelijk van absorptie en terugkaatsing (reflectie) van het geluid door wanden of attributen en de grootte van de ruimte. De absorptie gebeurt door een ruwe en zachte wandafwerking. Terugkaatsing gebeurt door een gladde en harde afwerking. Wanneer het geluid veel wordt teruggekaatst, duurt het een tijd voordat het geluid is uitgestorven. Die tijd heet nagalm en kan worden berekend of opgemeten. Wanneer men in een lege kerk klapt, dan hoort men dat de nagalm enkele seconden duurt. In een betonnen bunker van 10×10×10 m kan men elkaar nauwelijks verstaan door de nagalm.

Akoestiek volgens Major Music

Elke ruimte heeft zijn eigen unieke akoestiek. Deze akoestiek ontstaat door vele factoren, zoals:

  • Omvang
  • Materiaalgebruik
  • Vorm
  • Inrichting van een ruimte

 

De toepassing van een ruimte bepaalt de akoestische verwachtingen van een ruimte. De belangrijkste vraag is dan ook, waarvoor wordt een bepaalde ruimte gebruikt en door wie. Een muziek/geluidstudio heeft andere akoestische eisen dan een callcenter op een kantoor of een leslokaal. In een concertzaal is het bijvoorbeeld vaak een wens dat er een lange nagalm in een zaal aanwezig is, om voor een aangenaam luistercomfort te zorgen. Echter voor een callcenter is het de wens dat er in de betreffende ruimte een korte nagalmtijd is en waar de spraak privacy zo hoog mogelijk is. In een leslokaal is het juist weer wenselijk dat geluid ver draagt (van docent naar studenten), maar daarna geabsorbeerd wordt.

De belangrijkste parameters in ruimteakoestiek zijn:

  • Nagalmtijd (T)
  • Early Decay Time (EDT)
  • Spraakverstaanbaarheid (STI of RASTI)
  • Bas Ratio (BR)
  • Treble Ratio (TR)
  • Luidheid (Strenght G)

 

Nagalmtijd (T)

De nagalmtijd (T) is gedefinieerd als de tijd waarin het geluiddrukniveau van een geluidbron direct na het uitschakelen van de bron met 60 dB is afgenomen (uitgedrukt in seconden).
De nagalmtijd wordt normaal gesproken uitgedrukt in een gemiddelde per frequentieband, geldend voor de gehele ruimte. Bij berekeningen wordt een verval van 60 dB beschouwd (T), bij metingen wordt de T bepaald door het meten van een kleiner verval (vanwege het dynamisch bereik), bijvoorbeeld de tijd tussen een verval van -5 en -25 dB (T20; o.a. NEN 1077) of een verval van -5 en -35 dB (T30; o.a. ISO 3382). Deze vervaltijden worden vermenigvuldigd met een factor 2 of 3 om de T te verkrijgen.

Early Decay Time (EDT)

De Early Decay Time (EDT=RT10) is gedefinieerd als de tijd waarin het geluiddrukniveau van een geluidbron direct na het uitschakelen van de bron met 10 dB is afgenomen, vermenigvuldigd met een factor 6.

De EDT vormt het eerste gedeelte van de nagalmtijd. Deze is voor de subjectieve indruk belangrijk. Een hoge waarde voor de EDT betekent veel galm, wat een minder goede spraakverstaanbaarheid tot gevolg kan hebben. Op korte afstand van de bron is de EDT vaak korter dan de nagalmtijd, vanwege de relatief grote bijdrage van het directe geluid.

Spraakverstaanbaarheid (STI)

Enkele maten voor de spraakverstaanbaarheid in een ruimte zijn de STI-waarden (Speech Transmission Index), de AI-waarden (Articulation Index) en de ALcons (Articulation Loss of Consonants). Daarnaast kan aan de hand van de Clarity (C50) een indruk van de spraakverstaanbaarheid worden verkregen.

De STI-methode is op de theorie gebaseerd dat het vermogen om spraak te verstaan primair wordt bepaald door een correct waarnemen van de laagfrequente modulaties van spraak, die wordt veroorzaakt door ritme-variaties. De STI zeer goed) en vormt daarmee een objectieve reken- en meetbare index voor de spraakverstaanbaarheid.

De STI is een gemiddelde waarde van de MTF (Modulation Transfer Function).

Hierin is RT de nagalmtijd in seconden, de SNR het achtergrondgeluidniveau in dB en de F de modulatie-frequentie in Hz. De RASTI kan worden bepaald als gemiddelde waarde vanuit de STI-waarden in de frequentiebanden 500 Hz tot 2000 Hz.
Een andere gebruikte waarde is de ALcons-waarde. De RASTI en ALcons zijn via de formule RASTI= 0,9482 – 0,1845ln(ALcons%) in elkaar om te rekenen.

Bas Ratio (BR) en Treble Ratio (TR)

De Bas-Ratio en Treble-Ratio zijn maten voor de klankverkleuring vanwege de studioruimte.

Bij een overwegend laagfrequent karakter spreekt men vaak van een warm klankbeeld. Een te sterk laagfrequent karakter leidt tot een storende overmaat aan lagere frequenties en vertroebeling van het oorspronkelijke signaal. De nagalmtijd in de lagere frequenties dient tot ten hoogste circa 20% langer te zijn dan de middenfrequenties.

Bij een overwegend hoogfrequent karakter wordt vaak gesproken van een helder en sprankelend klankbeeld. De hogere frequenties dienen wat korter te zijn dan de middenfrequenties, maar mogen niet te kort zijn om de helderheid in het klankbeeld te waarborgen. De nagalmtijd in de hogere frequenties kunnen tot ten hoogste 15% korter zijn dan de middenfrequenties.

Het optreden van klankverkleuring dient daarom te worden beperkt. Klankverkleuring wordt inzichtelijk gemaakt met de Bas Ratio (BR) en Treble Ratio (TR):

BR = 60,12 5 + T 60,25 0
60,50 0 + T 60 1? ,

Optimale waarden van de BR liggen tussen de 1,0 en 1,2 [index].

TR = 60 2? + T 60 4? ,
60,50 0 + T 60 1?,

Optimale waarden van de TR liggen tussen de 0,85 em 1,0 [index].

Luidheid (Strenght G)

De Luidheid (Strength G) is de toename van het geluidniveau in een akoestisch harde ruimte in relatie tot het geluidniveau in een galmvrije ruimte met dezelfde geluidbron. Deze maat laat daarmee het effect van de reflecties van de ruimte op het geluidniveau zien.

Intimiteit

Intimiteit is een maat voor de ervaring van de grootte van de zaal. De mate waarin dit gebeurt wordt inzichtelijk gemaakt met de Initial Time Delay Gap (ITDG): hoe lang duurt het na het direct invallend geluid voordat de eerste relevante reflectie komt. De ITDG wordt uitgedrukt in milliseconden. Bij een te hoge ITDG worden reflecties als storend ervaren en wordt de zaal als groot beleefd. Een kleinere ITDG geeft vanuit akoestisch oogpunt een kleinere, intiemere zaal.

Helderheid (Clarity C7, C50 en C80)

De definitie van de clarity-waarden is de tien maal de logarithme uit de verhouding tussen energie van een impulsresponsie in de eerste 7, 50 of 80 ms vanaf de aankomst van het directe geluid en de energie van het resterende deel; direct geluid en vroege reflecties versus late reflecties.

De clarity beschrijft zowel de helderheid van spraak als de doorzichtigheid van muziek. De C7 en C50 zijn vooral interessant voor de helderheid van spraak (spraakverstaanbaarheid). De C80-waarde beschrijft het vermogen om muzikale details te horen. De variatie loopt van versmeerd/troebel tot transparant. Een grote waarde van de clarity betekent veel vroege reflecties, hetgeen een helder geluidbeeld geeft: alle details zijn goed te horen. De C80 mag niet te groot worden om het verdwijnen van samenhang in het geluid tegen te gaan.

Geluidsoverdracht

De geluidsoverdracht in een ruimte betreft de gehele overdrachtssysteem tussen bron en ontvanger.
Het totale geluidniveau in de ruimte (SPL total) ten gevolge van een bron is op elk luis- terpunt verschillend en bestaat uit directe en indirecte aanstraling van geluid.
De directe aanstraling ten gevolge van een brons is de straling welke rechtstreeks van de bron naar een luisterpunt wordt gerealiseerd, alsof deze zich in het vrije veld zou bevinden.
De SPLtotal (Sound Pressure Level) is gedefinieerd als:

SPL = 10 log 10 Peff2
P02

Hierin is Peff de effectieve druk en po de referentiedruk van 2*10-5 N/m2. De bijdrage van de Peff wordt bepaald vanuit alle reflecties tezamen op één punt.

Meestal is een goede vuistregel dat zitplaatsen met een vrij gezichtsveld en goede zichtlijnen ook een goede directe aanstraling van geluid hebben, mits de afstand van de zitplaatsen tot de speaker niet te groot is.

De indirecte aanstraling ten gevolge van een bron is de aanstraling welke via reflecties vanuit de bron naar het luisterpunt wordt gerealiseerd.

Door de eigenschappen van de ruimte kan op een aantal plaatsen in het gebied door reflecties belangrijke verdunningen of stralingsconcentraties plaatsvinden. Deze dienen vermeden te worden. Door onder andere ray-tracing kunnen dergelijke verdunnings- of concentratiegebieden inzichtelijk worden gemaakt.

Echo’s en flutterecho’s

Reflecties die als echo’s gehoord kunnen worden, dienen minstens een vertraging van 50 ms te hebben op het luisterpunt ten opzichte van het directe geluid. Dit treedt doorgaans op in zeer grote ruimten en ruimten met specifieke gebogen (holle) vlakken. Hierbij dient de reflectie bij een echo sterk boven de overige reflecties in de tijd voor en na de echo uit te komen (>10 dB), waarbij het geleidelijk afnemen van het ruimteniveau doorbroken wordt.

Flutterecho’s komen doorgaans enkel voor in gevallen waarbij meervoudige reflecties dezelfde transportweg kennen (evenwijdige, harde wandvlakken of ronde vormen). Een flutterecho is een meervoudige echo, die zich manifesteert door een repeterende piek van meer dan 10 dB in een geluiddrukafname.

Hierbij is P2diff de geluidsdruk in het nagalmveld en P2dir de geluidsdruk in het directe veld. De s is de splittime, die het kantelpunt definieert tussen het directe en gereflecteerde geluid.

Akoestiekmeting met verbeterrapportage

Als een ruimte een zeer complexe samenstelling heeft kan het wenselijk zijn om hier een akoestisch onderzoek voor uit te voeren. Aan de hand van een voor- en eventueel een nameting wordt er dan een akoestische meting uitgevoerd. Met een akoestiekmeting achterhalen we de verbeterpunten in de huidige akoestiek en komt een onafhankelijke advies waar u zeker van kunt zijn dat deze naadloos aan de akoestische wensen van de ruimte aansluit. Deze meting maakt ook inzichtelijk hoe de speakers in de ruimte reageren, of er reflecties op de luisterpositie zijn, wat de galmtijd is en of de geluidsdistributie in orde is. Met de resultaten van de meting stellen we een rapportage op met een aantal verbetervoorstellen voor akoestische elementen en (akoestische) afwerking.

Major Music Studio Acoustics doet deze onderzoeken niet zelf en worden uitgevoerd door een onafhankelijke geluidsbureau.

Overweegt u een onderzoek? Neemt u dan vooral contact met ons op en wij kunnen u in contact brengen met een onafhankelijk geluidsbureau.

Uiteraard kunt u ook zelf een onafhankelijk bureau in de arm nemen. Deze kan dan met een oplossing komen aan de hand van de akoestische dempingwaardes en onze producten.

Hierna kunt u zelf aan de slag of u kunt ons het ontwerp voor de studioakoestiek laten maken.

Ontwerp voor de studioakoestiek

We maken het ontwerp van de akoestiek in uw studio aan de hand van het doel dat uw studioruimte heeft. Een spreekcel heeft namelijk een lagere galmtijd dan bijvoorbeeld een liveroom. Belangrijke elementen in dit ontwerp zijn de klankkleur en galmtijd, die we uiteraard volledig op uw wensen afstemmen. Wij hebben akoestische producten in huis en kunnen dit ook altijd tunen en vormgeven naar uw wensen en uw ruimte.

Materialen voor studioakoestiek

Welk akoestisch product is geschikt voor mijn ruimte?

Elke ruimte heeft behalve een eigen akoestiek ook een eigen oplossing. Hieronder ziet u een aantal vuistregels wat betreft oplossen van een specifiek akoestisch probleem.

  • Heeft de ruimte een hoge nagalmtijd?

Dan is het verstandig om het plafond of de wanden van een ruimte aan te pakken, bijvoorbeeld een akoestische desk, akoestische fotopanelen of een akoestisch wandpaneel.

  • Moet de zang/spraakverstaanbaarheid in de ruimte verbeterd worden?

Dan zijn akoestische wandpanelen of scheidingswanden goede oplossingen.

  • Moet er meer privacy gecreëerd worden en het ruimtelijk verval verhoogd worden?

Dan zijn akoestische scheidingswanden of deskdividers goede oplossingen.

Of het nu gaat om absorbers, resonatoren of diffusers, of piekmatig laagfrequent geluidbeheersing, akoestische scheidingswanden, akoestische fotowanden, akoestische fotopanelen, akoestische plafondelementen wij hebben de passende akoestiekmaterialen voor uw studioruimte.

Absorbers

Met absorbers zorgen we ervoor dat er niet (te veel) reflectie in uw studio is. Deze absorbers hebben ook een bepaald bereik in het frequentiespectrum. Meestal gebruiken we breedbandige absorbers, soms de wat dikkere bass traps.

Resonatoren

Resonatoren zijn te verkrijgen in verschillende vormen zoals een paneel, membraan of Helmholtz. Ze zijn dan ook perfect voor absorptie in kleinere studio’s of studio’s die al ingericht zijn. Ze ‘zuigen’ een smalbandig stukje uit het frequentiespectrum op. Wanneer de midden en hoge frequenties al voldoende geabsorbeerd zijn, laat de resonator deze frequenties ongemoeid.

Diffusers

Wanneer de ruimte wel last heeft van reflecties, maar al voldoende in verhouding is geabsorbeerd en dus de galmtijd goed is, dan gebruiken wij diffusers om reflecties weg te nemen. Met een diffuser verspreid je het invallende geluid zodat deze niet als hinderlijk bij-signaal te horen is Met deze diffusers, die altijd in een bepaald spectrum werken, kan je ook de ruimte ‘groter’ laten klinken.

Akoestische plafondelementen

De nagalmtijd van een ruimte kan onder andere goed gereduceerd worden door middel van akoestische plafondelementen. Normaal gesproken kan dit prima met een systeemplafond, maar als deze niet aanwezig is of het een zeer grote ruimte betreft wil je zo dicht mogelijk bij de geluidsbron het geluid reduceren. Onze akoestische plafondelementen zijn hier zeer geschikt voor. Bijkomend kunnen onze plafondelementen ook met LED verlichting en zelfs infraroodverwarming worden uitgevoerd zodat je behalve nagalmreductie ook verlicht en verwarmt daar waar de behoefte bestaat.

Akoestische wandpanelen

Geluid plant zich met name vooral horizontaal voort in een ruimte. Als wanden geen of slechte absorberende eigenschappen hebben, neemt de nagalmtijd exponentieel toe. Een oplossing tegen deze nagalm is om op deze harde muren akoestische panelen te plaatsen (afmeting afhankelijk van formaat ruimte). Ideaal gezien worden deze akoestische panelen zo dicht mogelijk bij de geluidsbronnen geplaatst op een hoogte tussen de 800 en 2000 mm. Dit omdat de geluidsbronnen over het algemeen mensen zullen zijn en op deze hoogte rekening wordt gehouden van zowel zittende als staande mensen.

Studioakoestiek door Major Music Studio Acoustics

Wilt u een akoestiekmeting uit laten voeren of de akoestiek voor uw studioruimte laten ontwerpen? Neem dan vrijblijvend contact met ons op! 

DJ’s en Producers schakelen ons in wanneer de akoestiek van hun studio geoptimaliseerd moet worden.

MM RECORDS BEELDMERK

Login op je  webshop account